Thần tài thổ địa

Thần tài là ai?

Theo quan niệm của một số nước á đông trong đó có Việt Nam thì Thần Tài được biết đến là một vị thần mang đến tài lộc cho con người.

Truyền thuyết về thần tài

Theo truyền thuyết của Trung Quốc thì thần tài chính là Triệu Công Minh người của thời nhà Thương sống ở núi võ đang. Ông từ bỏ cuộc đời trần tục và đi tu tại núi Chung Nam, sau này đắc dạo ông được phong làm Chính Nhất Huyền Đàn Nguyên Soái chuyên trông coi các việc đuổi trừ ôn dịch, cứu khổ cứu nạn, trừ tà. Dân trong vùng bất cứ ai có khổ tâm, oan ức đều đến cầu cứu ông giúp đỡ. Người buôn bán thì thờ cúng ông để mong muốn phát tài, phát lộc.

Cũng có một truyền thuyết khác về thần tài như sau: Ngày xưa rất xưa có một người lái buôn họ Âu tên Minh một lần đi thuyền qua hồ Thành Thảo được mọt thủy thần ở chốn này tặng cho một mỹ nữ tên là Như Nguyệt để làm người giúp việc. Âu Minh đưa cô gái đó về nhà mình ở nhưng lạ một nỗi là từ khi có Như Nguyệt ở trong nhà thì công việc buôn bán của Âu Minh vô cùng thuận lợi, buôn cái già là đắt hàng thứ đó, chẳng mấy chốc ông đã trở thành một nhà lái buôn cực kỳ giầu có và nổi tiếng. Chuyện sẽ chẳng có gì nếu không có một biến cố lớn xảy ra là vào dịp tết nguyên đán do bực bội trong người nên Âu Minh sẵn tay tát Như Nguyệt khiến cô gái sợ hãi chui vào đống rác trốn mất. Kể từ đó trở đi công việc buôn bán của Âu Minh trở nên thất bát nhanh chóng chẳng mấy chốc cơ ngơi to lớn dần dần không cánh mà bay hết và trở thành một người ngèo khổ. Người ta đồn rằng như nguyệt chính là một vị thần tài nên khi cô ấy ở trong nhà thì công việc buôn bán phát đạt, nhưng khi cô ta ra đi thì việc làm ăn cũng đi theo. Do sự tích này nên mới có việc kiêng quét rác trong ba ngày tết bởi sợ việc thần tài khoogn có chỗ trốn. Cũng chính do điều này nên ngày nay ban thờ thần tài thường được người dân để dưới sàn gạch sát đất chứ không phải đặt trên cao như các bàn thờ khác. Tuy nhiên cũng có thể theo thói quen của thời kỳ phong kiến nên mọi người thường gọi là ông thần tài chứ ko gọi là cô thần tài hay bà thần tài. Dẫu vậy cũng có rất nhiều ý kiến trái ngược cho rằng sự tích trên không đủ tính thuyết phục, nhưng dẫu sao đó cũng là một nét đẹp của văn hóa á đông.

Ngày thần tài là ngày nào?

Tương truyền có truyện kể rằng thần tài vốn là vị thần quản lý tiền bạc ở cõi trời vì vi phạm giới luật mà bị đày xuống trần gian và người dân thường lấy ngày 10 tháng giêng âm lịch làm ngày vía thần tài để mua vàng bạc cầu may mắn tài lộc cho mình.

Có mấy loại thần tài?

Theo một số sách cổ thì có 2 loại thần tài, tạm phân biệt là văn thần tài và võ thần tài.
Văn thần tài là: Thần tài bạch tinh quân và tam đa tinh quân
Tài Bạch tinh quân vốn là Thái Bạch Kim Tinh hay Thái thượng lão quân trên thượng giới, chức tước là Thiên chí phú Tài Bạch Tinh Quân chuyên cai quản tiền tài vàng bạc của thiên hạ. Nên người ta hay đặt tượng ông nơi tài vị. Ngoại hình như một vị trưởng giả giàu có, mắt trắng râu dài, khoác áo gấm lưng thắt đai ngọc, tay trái ôm một thỏi vàng (Kim nguyên bảo)

Tam đa tinh quân: chính là ba ông tam tinh hay còn tên gọi khác là Phúc, Lộc, Thọ. Ông Phúc tay ôm đứa bé tượng trương cho sự hạnh phúc. Ông Thọ tay ôm trái đào tiên vạn thọ, mặt hiền hòa, râu tóc bạc phơ tượng trưng cho sự trường thọ. Ông Lộc tay ôm ngọc như ý tượng trưng cho sự giầu có thịnh vượng. Trong ba vị chỉ có Lộc tinh mới là tài thần, nhưng  xưa nay ba vị thường đi chung không rời, nên người ta luôn làm chung tượng. Nếu đặt cả tam tinh vào tài vị thì cả nhà an vui, hạnh phúc, phúc lộc cùng đến. Thế nên Tam Đa Tinh Quân cũng được coi như là vị thần tài của gia đình.

Võ thần tài: cũng chia làm 2 gồm: Triệu Công Minh và Quan Thánh Đế

Triệu Công Minh: Sau khi chết lên bảng Phong Thần, ông được Khương Tử Nha sắc phong làm Chính Nhất Long Hổ Huyền chân quân thống lĩnh bốn vị thần: Chiêu Bảo, Nạp Trân, Chiêu Tài, Lợi Thị vừa giúp tăng tài, tiến lộc vừa có thể hàng ma phục yêu, chính vì thế ngày nay cũng có rất nhiều người đặt và thờ tượng của ông trong nhà với mong muốn có được vượng tài vừa giúp bình an tiêu trừ yêu nghiệt.

Quan Thánh đế: Nếu các bạn đọc tuyeeur thuyết "Tam quốc diễn nghĩa" thì sẽ nhận ngay ra rằng đây chính là nhân vật quan Vũ hay còn gọi là quan Công. Người ta rất chuộng đặt tượng thờ quan Vũ trong nhà với mong muốn giúp gia chủ chiêu tài, phát lộc, làm ăn thuận lợi, tai qua nạn khỏi, trừ tà hộ thân. Đặc biệt là những người làm quan, hoặc theo nghiệp lính nên thờ vũ thần tài hoặc đặt tượng ở nơi phương tài vị, hướng ra cửa. Có một số người còn đặt cả hai tượng Khổng Minh và Quan Công, có ý nghĩa hóa sát tà khí, đuổi bọn tiểu nhân, thuận lợi trong kinh doanh.