Phong tục mùng 1, mùng 2, mùng 3 Tết: thăm ai, kiêng gì
Theo câu quen thuộc: mùng 1 Tết cha, mùng 2 Tết mẹ, mùng 3 Tết thầy. Đây là ba ngày thăm nội, ngoại và thầy cô, kèm một vài điều kiêng; mỗi nhà, mỗi vùng sắp xếp linh hoạt theo hoàn cảnh.
Câu nói quen thuộc về ba ngày Tết
Người Việt hay nhắc câu “mùng một Tết cha, mùng hai Tết mẹ, mùng ba Tết thầy”. Câu nói này không phải quy định cứng nhắc, mà là cách nhắc con cháu nhớ ơn cha mẹ, bên nội, bên ngoại và thầy cô. Ngày nay gia đình hạt nhân, người đi làm xa nên cách sắp xếp rất linh hoạt: có nhà đi thăm theo đúng thứ tự ấy, có nhà đổi ngày cho hợp đường đi và công việc.
Mùng 1: ngày của gia đình bên nội
Mùng 1 thường được coi là ngày dành cho gia đình và họ nội. Sau giao thừa, nhiều nhà thắp hương, chúc Tết ông bà, cha mẹ, rồi mừng tuổi con cháu. Nhiều gia đình tiếp khách tại nhà, đi lễ chùa hoặc thăm họ hàng gần.
Theo quan niệm dân gian, ngày này nên giữ không khí hòa thuận, nói lời tốt đẹp, tránh cãi vã, quét dọn hay cho vay mượn, như đã kể ở bài về điều kiêng kỵ.
Mùng 2: thăm bên ngoại và họ hàng
Mùng 2 là ngày nhiều người về thăm nhà ngoại, thăm ông bà ngoại, cậu mợ, dì, chú bác. Đây thường là ngày đi thăm họ hàng xa hơn, chúc Tết bạn bè thân thiết. Khi đến thăm, người ta thường mang theo quà biếu như bánh mứt, rượu, trà, hoa quả hoặc lì xì cho trẻ nhỏ.
Với các cặp vợ chồng ở xa, việc sắp xếp ngày về thăm bên nội và bên ngoại cần tinh tế. Điều quan trọng là hai bên đều cảm thấy được quan tâm, dù đến vào ngày nào.
Mùng 3: ngày của thầy cô và người có ơn
Mùng 3 theo tục là dịp học trò thăm thầy cô cũ, người dạy mình nên người. Ngày nay nhiều người chuyển thành gọi điện, nhắn tin chúc Tết thầy cô, hoặc hẹn họp lớp. Ngoài thầy cô, bạn cũng có thể thăm những người đã giúp đỡ mình trong năm.
Một số nơi, ngày mùng 3 còn là ngày làm lễ hóa vàng, tiễn tổ tiên về, hoặc theo tục lệ khác tùy vùng. Nên hỏi người lớn trong họ để giữ đúng thói quen của gia đình.
Những điều nên và không nên trong ba ngày đầu năm
Nên: chúc Tết người lớn, mặc đồ chỉnh tề, giữ nét mặt vui, tiếp khách chu đáo, giữ an toàn khi đi xa. Không nên: cãi vã, nói lời xui rủi, ép người khác uống nhiều rượu bia, hoặc làm khách khó xử bằng những câu hỏi riêng tư về lương bổng, chuyện chồng con.
Dù theo phong tục cụ thể nào, tinh thần ba ngày Tết vẫn là nhớ ơn, chia sẻ và gắn kết.
Câu hỏi thường gặp
- Mùng 1 Tết có nên đi chúc Tết nhà người khác không?
- Nhiều gia đình ưu tiên ở nhà đón khách và chúc Tết người thân trong nhà. Việc đi thăm họ hàng thường bắt đầu từ mùng 2.
- Vợ chồng ở hai miền sắp xếp ngày về nhà nội ngoại thế nào?
- Bạn có thể thống nhất với hai bên từ trước, luân phiên giữa các năm hoặc chia ngày. Quan trọng là hai bên đều cảm thấy được quan tâm.