Rằm tháng Giêng: ý nghĩa, lễ vật và món nên ăn

Rằm tháng Giêng là ngày gì

Rằm tháng Giêng là ngày rằm đầu tiên trong năm âm lịch, còn gọi là Tết Nguyên Tiêu. Trăng đêm này tròn và sáng đầu năm, được xem là dấu mốc khép lại không khí Tết kéo dài và mở đầu một năm làm ăn mới. Dân gian có câu “lễ Phật quanh năm không bằng rằm tháng Giêng”, thể hiện mức độ coi trọng của ngày này.

Ý nghĩa của ngày rằm đầu năm

Người Việt coi rằm tháng Giêng là dịp cầu bình an, sức khỏe và may mắn cho cả năm. Nhiều người đến chùa dâng hương, lễ Phật, nghe thuyết giảng, tham gia các hoạt động thiện nguyện. Trong gia đình, đây còn là dịp quây quần, tạ ơn tổ tiên và bắt đầu việc làm sau những ngày nghỉ ngơi.

Ngay cả với những gia đình không đi lễ, đây vẫn thường là buổi tối sum họp, ngắm trăng đầu năm và thưởng thức món ngon cùng nhau. Nhiều nơi còn coi đây là lúc nhắc nhau trở lại nhịp sống thường ngày.

Lễ vật cúng rằm tháng Giêng

Mâm cúng rằm tháng Giêng thường gồm hương, hoa tươi, đèn nến, trà, rượu, trầu cau, hoa quả, xôi, chè. Nhiều gia đình chọn mâm cúng chay với các món như xôi, chè, bánh, giò chay, canh nấm, rau củ xào. Một số nhà cúng mặn với gà luộc, giò chả, nem rán, canh măng. Cả hai cách đều được chấp nhận, tùy tín ngưỡng và điều kiện mỗi gia đình.

Việc cúng nên thực hiện vào buổi sáng hoặc trước buổi trưa theo thói quen của nhiều nhà, mâm lễ sạch sẽ, bày gọn gàng. Sau khi hạ lễ, cả nhà cùng nhau thưởng thức lộc đầu năm.

Đi chùa ngày rằm tháng Giêng

Chùa ngày rằm tháng Giêng thường rất đông. Bạn nên chọn giờ vắng hơn, đi sớm hoặc đi vào buổi chiều, mặc trang phục kín đáo, giữ trật tự và nghe theo hướng dẫn của nhà chùa. Hạn chế đốt nhiều vàng mã, thả phóng sinh bừa bãi vì ảnh hưởng đến môi trường. Có thể thay bằng việc quyên góp hoặc làm việc thiện thiết thực.

Món ăn ngày rằm tháng Giêng

Nhiều nơi có thói quen ăn chè trôi nước, bánh trôi, xôi chè, hay cơm chay trong ngày rằm. Bánh trôi tròn trịa, mềm dẻo gợi hình ảnh trăng tròn và sự đoàn viên. Ở nhiều gia đình, xôi và chè là phần không thể thiếu trên mâm lễ, còn bánh chưng, bánh tét để dành từ Tết thường được rán hoặc chiên lại để ăn dần.

Một số gia đình thích ăn thanh đạm hơn sau những ngày ăn uống thịnh soạn. Bạn cứ chọn món hợp khẩu vị cả nhà; điều đáng quý là bữa cơm đầm ấm.

Câu hỏi thường gặp

Rằm tháng Giêng nên cúng mặn hay chay?

Cả hai đều được. Nhiều gia đình ưa cúng chay vì ngày này gắn với lễ chùa, nhưng cúng mặn cũng phổ biến ở nhiều nơi.

Rằm tháng Giêng khác rằm thường ở điểm nào?

Đây là rằm đầu tiên của năm nên được coi trọng hơn, người ta thường cúng trang trọng và đi lễ chùa đông hơn các tháng khác.